Brouwerijbezoek

Op deze pagina staat vermeld welke brouwerijen ik inmiddels bezocht heb en geeft een bepaalde waardering aan de rondleiding/excursie die er gegeven werd. De waardering is als volgt:

een absolute aanrader
uitstekend
goed
matig
...maar het bier smaakte goed

Deze beoordeling is natuurlijk geheel subjectief, maar kan een indicatie zijn wat te verwachten.

BrouwerijBezoekdatumPrijsInfoOpmerkingenWaardering
Heineken Den Bosch28 aug. 1997nvt073-6209911Mijn eerste brouwerijbezoek. Als introductie-activiteit van het 2e SPD-jaar. De rondleiding bij Heineken is zeer uitgebreid evenals de zgn. productconfrontatie achteraf.
Hertog Jan Arcen3 juli 1999f 7,50077-4739160Bezocht in het kader van een BAV-ruilbeurs. De brouwerij was helaas niet in bedrijf (zaterdag) en op die dag was er geen productconfrontatie aan gekoppeld. De bedrijfsfilm over de naamgever van het bier (Hertog Jan van Brabant) is zeer intereassant.
Grolsch Enschede12 aug. 1999nb053-4833200Bij Grolsch is de 'bedrijfsfilm' niet meer dan een aaneenschakeling van commercials die op televisie zijn verschenen, met hier en daar een toevoeging. Verder is de kwaliteit van de rondleiding vergelijkbaar met die van Heineken; ook de productconfrontatie is uitgebreid door het brede assortiment van Grolsch.
Heineken Den Bosch25 aug. 1999nvt073-6209911Er deed zich weer een kans voor om deze brouwerij te bezoeken en gezien de positieve ervaring van de vorige keer heb ik die benut. De grap met het verschil tussen een export-blikje en een blikje voor de thuismarkt is een vast onderdeel :)
Oranjeboom Breda17 sep. 1999nvt076-5252424Bezocht in het kader van een BAV-ruilbeurs weekend. De organisatie toen was rommelig en mede-excursiegangers hadden meer haast om zich met het eindproduct vertrouwd te maken dan dat zij oprecht geinteresseerd aan de rondleiding deelnamen. Oranjeboom staat uitgebreid stil bij de historie van de brouwerij en heeft een eigen bedrijfsmuseum. Hoewel op een vrijdagmiddag en toch een redelijk grote brouwerij was deze slechts voor een klein gedeelte nog in bedrijf (verpakken van blik).
Brand Wijlre7 april 2000nvt043-4508282Wederom een BAV-excursie. Zowel vooraf als achteraf was er ruimschoots gelegenheid van de diverse Brand bieren te genieten. De gids had helaas niet echt meer verstand van zaken dan het uit het hoofd geleerde verhaal, maar het hoeft niet altijd uitgebreid te zijn. Brand leent zich daarom m.i. goed voor een bedrijfsexcursie. Alles is te zien, alle informatie krijg je te horen maar in een compacte tijd van +/- 1 uur.
Koningshoeven Berkel-Enschot3 aug. 2000f 7,50013-5438282Rommelig begin: hier wordt een film over het kloosterleven getoond na de rondleiding, dus degene die dan in de zaal aanwezig zijn voor een rondleiding denken dat de film daarmee begint. De rondleiding werd niet aangekondigd. De charme van het bezoeken van deze brouwerij is dat er evenveel aandacht is voor de historie van het klooster. Bovendien weet de rondleidster nu dat er inmiddels 6 trappistenbrouwerijen zijn i.p.v. vijf. Naast het gebruikelijk verhaal over het brouwproces aandacht voor de 'bedrijfsbrandweer', de bakkerij van vroeger tijden en het leven van de paters. De productconfrontatie achteraf is voor eigen rekening.
De Hemel Nijmegen18 aug. 2000f 9,-024-3606167Men zou het eerste brouwerijbezoek hier moeten beginnen. De eigenaar/brouwer vertelt op zeer boeiende wijze over het brouwproces en de geschiedenis van zijn brouwerij. Hij schept genoegen in zijn werk en draagt dat uit. Van het brouwen en bottelen is niets te zien, maar dat wordt goedgemaakt door de uitleg over het maken van bierazijn en mosterd. De productconfrontatie achteraf is voor eigen rekening.
Maasland Brouwerij Oss15 sep. 2000nb0412-638473Terwijl de brouwer van de Hemel laat zien dat het bezoek van een zeer kleine brouwerij zeker zo interessant kan zijn als het bezoek aan een grote brouwerij, zo laat de Maasland Brouwerij hier een kans liggen. De videopresentatie was mager (nog niet af) en de brouwer zelf stelde zich te passief op door slechts vragen te beantwoorden en te verwijzen naar potten ingrediënten en een label-album. Te zien is er hoegenaamd niets, daar alles nog handwerk is en deze middag was gereserveerd voor de BAV. U kunt de middag/avond beter doorbrengen met het unieke concept van de Walhalla brouwerij i.s.m. Maasland Brouwerij: een themafeest waar er door de feestgangers zelf gebrouwen wordt. Dan komt u meer te weten dan bij een bezoek aan de brouwerij.
Alfa Brouwerij Schinnen25 okt. 2000f 15,=046-4432888De ontvangst is geheel wat men in Limburg verwacht: koffie met vlaai. Na een korte inleiding werd de groep in gedeeld, zodat een gedeelte moest wachten. De wachttijd van +/- een uur kon worden gevuld met heerlijke Alfa-bieren of een bezoek aan de slijterij. De rondleiding werd verzorgt door een enthousiaste pensionaris die zijn verhaal met flink wat humor doorspekte en zijn voorliefde voor de Alfa-bieren niet onder stoelen of banken stak. Productie was in volle gang en van dichterbij te volgen dan bij de gemiddelde brouwerij. Ook in de bottelarij staat men bijna midden boven de activiteit.
Alfa Brouwerij Schinnen17 nov. 2000 (!)f 15,=046-4432888Door mij georganiseerd voor een aantal collega's. Ik heb voor Alfa gekozen wegens de volgende redenen: 1) er was op korte termijn iets te regelen; 2) onze uitvalsbasis was Maastricht, dus relatief in de buurt; 3) de vorige excursie was goed bevallen, maar 4) ik had de kans niet van alle heerlijke Alfa-bieren te proeven, dus moest ik nog wel een keer terug!
Oudaen Utrecht21 feb. 2001f 13,75030-2311864BAV-excursie. Net als de Hemel gevestigd in een eeuwenoud pand in het centrum van de stad. De brouwer is een enthousiast verteller. Tijdens de excursie was hij in feite gewoon aan het werk, zodat hij een verhaal kon houden bij wat hij aan het doen was.
Cantillon Brussel (België)9 mar. 2002  Bezocht in het kader van een BAV-excursie naar het Belgische Pajottenland. Een bijzonder bezoek, want het was de dag dat het laatste brouwsel van het jaar gebrouwen werd tijdens de zgn. open brouwdag. De rondleider maakte ons bewust van het feit dat wij allen brouwers zijn (echt waar!) en hield in de verschillende gedeelten van de brouwerij een uitgebreide verhandeling over de activiteiten die er plaats hebben en de geschiedenis van de brouwerij. Deze uitgebreidheid maakt het er helaas niet altijd interessanter op en in een groot gedeelte van de brouwerij hangt een erg indringende lucht die als niet plezierig kan worden ervaren. De brouwerij biedt wel een verrasend grote variëteit aan bieren. Samenvattend kan gesteld worden dat een bezoek aan deze brouwerij er een is voor de gevorderde bierdrinker.
Drie Fonteinen Beersel (België)9 mar. 2002  Bezocht in het kader van een BAV-excursie naar het Belgische Pajottenland. De brouwmeester hield een uitvoerig betoog over de moeite die hij en een aantal collega's zich getroosten om de gueuze in leven houden en hebben gehouden toen het voortbestaan ernstig bedreigd werd. De brouwerij was nog niet helemaal af en bestaat nog maar kort - de Drie Fonteinen was eerst slechts een gueuzesteker. Niettemin was de rondleiding uitvoerig, alsmede de proeverij die ons langs meerdere jaargangen gueuze en lambic voerde. De brouwerij heeft tevens een restaurant-gedeelte waar van met gueuze bereide gerechten genoten kan worden.
Koningshoeven Berkel-Enschot23 mar. 2002 013-5438282Excursie georganiseerd door de personeelsvereniging van mijn werk. De rondleiding wordt rap gedaan (iets meer dan een half uur), hetgeen makkelijk kan door de snelheid van spreken van de rondleidster. Evenwel leverde dit tweede bezoek nieuwe informatie en nieuwe items voor de verzameling op.
Dommelsch Dommelen19 apr. 2002  BAV-excursie voorafgaand aan de internationale verzameldag. Voorafgaand aan de excursie werd er uitvoerig stilgestaan bij de Interbrew-organisatie en de positie van Dommelsch daarin. Natuurlijk ontbrak de bedrijfsfilm (inmiddels wat gedateerd), de prijswinnende "archeologie"-commercial en de Interbrew-promotiefilm niet. De rondleiding werd verzorgd door een enthousiast gastheer. Heel bijzonder is - of beter gezegd was - een origineel Brood-schilderij in de toegangshal naar de bottelarij. Onverlaten hebben gemeend zich het origineel toe te kunnen eigenen, zodat het vervangen is door een 1 op 1 replica. De bottelarij blijkt gevuld met uiterst geavanceerde apparatuur, waar veel brouwerijen jaloers op kunnen zijn. De rondleiding werd afgesloten met een bezoek aan het eigen museum, waar kasboeken, etiketten, flesjes en reclamemateriaal uit lang vervlogen tijden nog maar eens bewonderd kan worden. Uiteraard staat na een bezoek aan het museum het bier koud voor de productconfrontatie. Een groot minpunt daarbij is dat slechts een miniem deel van alle Dommelsch-bieren te proeven was (Oud Bruin, Pils en Ice).
Museumbrouwerij De Roos Hilvarenbeek15 mei 2002€ 4,50013-5055045BAV-excursie. Het bijzondere is dat men eigenlijk niet het operationele gedeelte van de brouwerij bezoekt, maar een gerestaureerde brouwerij zoals deze in de jaren 30 was. Deze bestaat niet alleen uit het authentieke gebouw, maar ook uit de authentieke inventaris! Om de restauratie te kunnen bekostigen en de museumbrouwerij te kunnen exploiteren wordt er in een mini-aanbouw bier gebrouwen. Een bezoek aan deze museumbrouwerij geeft een goed en duidelijk beeld hoe het er tot in de jaren 30 aan toe ging. De rondleidster vertelt uitvoerig over de geschiedenis, maar ziet er helaas niet op toe dat de gehele groep het verhaal kan volgen. Het proeflokaal is uiterst smaakvol ingericht en op het speciale kerstbier na zijn alle bieren te proeven.
St. Servattumus Schijndel21 augustus 2002€ 6,=073-5478956BAV-excursie. Weer typisch een brouwerij die door echte liefhebbers gerund wordt. Dat blijkt overduidelijk in het verhaal dat (in dit geval) door Toon v.d. Heijden verteld werd: een en al enthousiasme. Waar de rondleidingen bij de grote brouwerijen binnen het uur gedaan zijn, om de "liefhebbers" zo snel mogelijk de productconfrontatie aan te laten gaan, wordt bij St. Servattumus onder het genot van een biertje zo'n twee uur uitgetrokken voor de geschiedenis, anecdotes, het brouwproces en tenslotte de toekomst van de brouwerij. Nog even wordt de brouwinstallatie bekeken, maar daar valt weinig aan te zien. Het is nog heel basic: handmatige handelingen (afvullen, kroonkurk plaatsen, etiketteren) voeren de boventoon. En ach, is er een verschil in productielijnen af te zien bij Heineken, Grolsch, Bavaria of Oranjeboom? Het "punt" dat die brouwerijen verdienen met het kunnen aanschouwen van een in werking zijnde ingewikkelde fabriekslayout wordt ruimschoots gecompenseerd door de persoonlijkheden van de zgn. "kleine" brouwers.
Moerenburg Tilburg20 september 2002n.v.t.013-5360518BAV-excursie in het kader van de najaarsbeurs. Deze najaardsbeurs is mede met Moerenburg georganiseerd wegens het 10-jarig bestaan van de brouwerij. Tot dusver absoluut de kleinste brouwerij die ik bezocht heb, letterlijk "bij de mensen thuis". Het is iedere keer weer verrassend hoe creatief mensen zijn bij het vervangen van handwerk met machines die iedere doe-he-zelver wel in bezit heeft... De brouwerij wordt echt gerund op basis van hobby: alles wat verkocht wordt (alleen in de regio) is meegenomen en zodra de zin er niet meer is komt er een einde aan de brouwerij. Voor de liefhebbers van hun bieren maar hopen dat dat nog even duurt. Er waren op deze dag 3 bieren te degusteren: het witbier, wat een verrassend sprankelend en helder bier was en door de meeste excursiegangers niet positief werd beoordeeld (laat ik het zelf nou toch het lekkerste bier vinden!); een bockbier en een tripel. M.n. de tripel gaf mij een zeer onaangename zure indruk, maar werd juist door de meeste weer als best beoordeeld. De rondleiding bestond verder uit de standaard uitleg en het bekijken van de brouwinstallatie.
Bofferding Bascharage (Luxemburg)28 september 2002€ 2,50 Op deze dag werd een internationale ruilbeurs georganiseerd op het terrein van Bofferding. Tot mijn verrassing bleek er ook een rondleiding gegeven te worden, dus die kans liet ik niet voorbijgaan. Op het afgesproken tijdstip bleek het aantal deelnemers zeer beperkt (5 in totaal!) en was de rondleider in geen velden of wegen te bekennen. Het duurde zo'n kwartier tot deze eindelijk kwam opdagen. Niet best geregeld dus. De rondleiding vangt aan met een bedrijfsfilm. Helaas was op deze dag slechts de versie in Luxemburgs dialect beschikbaar, maar deze bleek toch redelijk te volgen. De rondleiding is verder geheel in het Duits, maar ook dat bleek voor de Nederlandse deelnemers geen probleem. De brouwerij wordt uitgebreid bezichtigd, waarbij veel aandacht is besteed aan licht- en geluidseffecten. Er blijkt nog een redelijke collectie oud brouwersmateriaal te bezichtigen. Al met al duurt de rondleiding ruim een uur en alle vragen werden goed beantwoord. De volgende rondleiding had een veel massaler karakter (+/- 30 deelnemers), dus wij hadden de goede keuze gemaakt.
Haacht Boortmeerbeek (België)29 september 2002n.v.t. Toevallig kwam ik op de website van Haacht terecht en las over deze open dag. Eenmaal gearriveerd in Boortmeerbeek (een plaatsje in de buurt van Haacht) bleek de rondleiding een "do-it-yourself" aangelegenheid: aan de hand van een folder waarin de functies van de installaties uitgelegd werd kon men de brouwerij doorlopen. Het was zeer druk, maar van echte wachttijden was geen sprake. De brouwerij was volledig in bedrijf, wat altijd wel mooi is om te zien. Voor de glazenverzamelaar was de volledige collectie bierglazen in het oude directiekantoor een mooie gelegenheid om te bekijken welke er nog missen in zijn collectie. Een opslagloods was voor deze gelegenheid omgetoverd in een grote bar, waar men 1 consumptie gratis kreeg. Het bleek dat de brouwerij meer bieren produceert dan ik wist en helaas heb ik ze niet allemaal kunnen proberen...
De Keersmaeker Kobbegem (België)
Timmermans Itterbeek (België)
De Troch Wambeek (België)
De Cam Gooik (België)
Boon Lembeek (België)
3 Fonteinen Beersel (België)
27 april 2003n.v.t. 

Bezoek in het kader van de Toer de Geuze zoals die eens in de twee jaar door HORAL georganiseerd wordt. De reis werd met een eigen bus gemaakt met diverse geuze- en lambic-liefhebbers, wat door een BAV-lid goed georganiseerd was. De maximale waardering voor deze dag komt niet alleen door hetgeen de brouwerijen te bieden hadden, maar ook door de fantastische gids in de persoon van Jef v.d. Steen, die er niet voor terugdeinsde om zelf enkele rondleidingen op zich te nemen! Een absolute aanrader voor een groep geïnteresseerden in geuze en lambic. (Voor meer informatie over de Toer de Geuze zie bv. de site van 3 Fonteinen.)

[Foto's]

Cambrinus Horst2 augustus 2003€ 3,- Om het nog maar weer eens te zeggen: degenen die een brouwerij om 'gratis' zoveel mogelijk in te nemen zijn bij kleine brouwerijen absoluut aan het verkeerde adres. Gelukkig blijven dat soort lui daar inderdaad weg, zodat alleen de echt geïnteresseerden overblijven. Dit geeft de brouwer in kwestie de gelegenheid een uitgebreid verhaal te doen. Zo ook de brouwer van Cambrinus, die in een notendop de complete (ja echt) geschiedenis van het bier uit de doeken doet en daar de ontwikkelingen van de brouwerijen uit de omgeving van Horst mee verklaart. Werkelijk uniek is dat hij op miniatuurschaal het brouwproces laat zien (schroten van het mout, dat in een pannetje, wat kokend water erbij, roeren en vervolgens filtratie). Zo simpel is het eigenlijk... Voor de verandering werd ook uitgelegd hoe de densiteit van bier bepaald wordt en op welke wijze de accijnzen berekend en voldaan moeten worden. De brouwerij is in feite ontstaan uit het café, waar maar liefst meer dan 130 bieren te verkrijgen zijn. Een prima aanrader (wel even bellen voor de openingstijden!).
Kollenburg 's-Hertogenbosch30 augustus 2003€ 4,50 BAV-excursie naar een piepkleine brouwerij in de kelders van een café in het centrum van het gezellige Den Bosch. Ook hier zal het niet aan de babbel van de brouwer liggen! Toch vond ik de presentatie wat aan de magere kant: een flipover kan eigenlijk niet meer en de videofilm was bijna onverstaanbaar. Jammer. Bovendien was het verhaal over het water en 's-Hertogenbosch wat aan de lange kant. Desalniettemin, het verhaal werd verteld onder het genot van in totaal vier bieren, waaronder de twee eigen bieren. En dat is wel prettig, want dan houd je de aandacht toch vast en begint de wat minder geïnteresseerde toehoorder niet halverwege op z'n klok te kijken. Maar boven brouwer is Jan van Kollenburg toch vooral zakenman en ondernemer, hetgeen ook blijkt uit een zelfbedachte cadeauverpakking, die later te gebruiken is als wandklok! Je moet er maar op komen...
Haagse Bierbrouwerij 's-Gravenhage11 oktober 2003€ 5,- BAV-excursie. Het bijzondere aan deze brouwerij is dat deze in Engelse stijl is en dan ook naar Engelse stijl bieren brouwt. Toevallig sloot dat naadloos aan op een reis naar Schotland een week eerder. Het bijzondere aan de bieren vond ik dat ze bijna allemaal hetzelfde smaakten, terwijl het toch duidelijk verschillende bieren waren (door het verschil in kleur bv.), en dat is geen positief oordeel. Wat me wel weer meeviel was de grootte van de brouwerij: een stuk groter dan verwacht. De brouwerij is gevestigd in hetzelfde pand als een veel te dure Engelse pub (Firkin), maar staat er verder los van. De pub verkoopt 'toevallig' de bieren van de brouwerij.
Budelse Bierbrouwerij Budel22 oktober 2003n.v.t. BAV-excursie. De ontvangst was echt op z'n Limburgs (zoals bij Alfa), terwijl Budel toch echt Noord-Brabant is: koffie met vlaai. De presentatie vond ik erg matig: het zeer korte verhaal over de brouwerij werd in één toon afgedraaid, waarna een overigens professioneel uitziende bedrijfsfilm op een veel te klein campingtelevisietje werd getoond. Toen bleek ook nog eens dat door verbouwingswerkzaamheden niet de volledige brouwerij bekeken kon worden. Wat wel bezocht kon worden werd bekeken, maar de rondleidster had geen oog voor de volledige groep zodat niet iedereen alles van de uitleg meekreeg. Bij de verbouwing zijn de koperen ketels verwijderd, maar ik vind dat dat cultureel erfgoed al genoeg behouden wordt en ook dient te worden door kapitaalkrachtigere ondernemingen (Heineken, Interbrew, Grolsch). Alle historie behouden in alle brouwerijen is zinloos. Goed, waarom dan toch 3 punten? Er worden uitstekende, heerlijke bieren gebrouwen. En wel meer dan zomaar een handjevol! Daarnaast bood de productconfrontatie ook alle gelegenheid om die bieren te proeven, onder het genot van een hartige hap en later ook nog eens worstebrood. De brouwerij heeft absoluut potentie om er een 5-punten rondleiding van te maken, en hopelijk komt dat nog zover, want per slot van rekening is dit toch een stuk reclame voor de brouwerij.
Hertog Jan Arcen17 april 2004n.v.t.  BAV-excursie. Het was inmiddels alweer 5 jaar geleden dat ik deze brouwerij bezocht heb en in de tussentijd is deze gemoderniseerd en verbouwd. Zo is er een geheel nieuw bezoekerscentrum annex brouwerijshop gekomen. De bedrijfsfilm is komen te vervallen. De excursie vangt aan met de basis: (bron)water. De bezoeker krijgt dit ook te proeven en krijgt de tip het bekertje vooral bij zich te houden gedurende de rondleiding. Helaas blijken er nog altijd rondleiders te zijn die menen humor te zien in flauwe grappen à la de 'verkeerde spelwijze' van wort. NIET doen, aangezien de deelnemers geen kleuters zijn maar volwassen mensen. Laat ook alle andere flauwe grappen achterwege, want dat heeft het verhaal helemaal niet nodig. Het wordt bij Hertog Jan prima verteld. Zeer bijzonder is de dat de productconfrontatie reeds gedurende de rondleiding zijn aanvang neemt: direct uit een van de opslagtanks wordt een kraantje opengedraaid voor een test van de pilsener. Na een bezoek aan de verpakkingslijn wordt eenmaal aangekomen in de kelder er een fles Hertog Jan Grande Prestige ontkurkt voor een tweede productkeuring.
Bierbrouwerij St. Christoffel Roermond19 mei 2004n.v.t.  BAV-excursie. Hoe het in hemelsnaam mogelijk is dat er een tweetal smakelijke bieren uit de ketels komt bij St. Christoffel is nog steeds niet duidelijk, aangezien de brouwerij op het industrieterrein van Roermond op een steenworp afstand van de grote Rockwoolfabriek gevestigd is. De bieren worden gekenmerkt door hun bijzondere bitterheid, wat ze onderscheid van de fabrieksbieren zonder geur of smaak. De brouwerij is gevestigd in een recht-toe-recht-aan bedrijfshal zoals er zovele zijn en is efficiënt ingericht. De geschiedenis van de brouwerij wordt uit de doeken gedaan en er volgt een gang langs soms antieke machines die nog steeds gebruikt worden om het bier te bottelen of om flessen te spoelen. De brouwmeester heeft een zeer gedegen kennis en beantwoordt alle vragen. Prima excursie, waar verder weinig op aan te merken valt.
Bitburger Bitburg (Duitsland)26 augustus 2004€ 5  Ook deze brouwerij ontkwam niet aan uitbreiding buiten de oorspronkelijke vestigingsplaats in het centrum van de stad. De locatie in het centrum bevat het bezoekerscentrum waar de rondleiding aanvangt en het oude brouwerijgebouw. Indien gewenst kun je deelnemen aan een Nederlandstalige rondleiding. De dame die de rondleiding verzorgde vertelde een uitvoering verhaal, wat doorspekt was met de nodige humor (zij was van oorsprong geen Duitse!). Van de ontvangstruimte wordt je met een touringcar naar de nieuwe brouwlocatie aan de rand van de stad gebracht. Dit is een bijzonder groot complex met honderden-meters-lange gangen. Na afloop van de rondleiding worden er 5 (!) consumptiebonnen uitgedeeld alsmede een brouwerijgeschenk in restaurant Simonshof, naast de oude brouwerij in het centrum. Het klinkt bijna ongelooflijk, maar de Bitburger Alkoolfrei is het eerste alcoholvrije bier wat een fatsoenlijke smaak heeft! Een perfect verzorgde rondleiding. [Foto's]
Hanssens Dworp (België)
Boon Lembeek (België)
Lindemans Vlezenbeek (België)
3 Fonteinen Beersel (België)
3 april 2005n.v.t. 

Bezoek in het kader van de Toer de Geuze zoals die eens in de twee jaar door HORAL georganiseerd wordt. De reis werd wederom met een eigen bus gemaakt met diverse geuze- en lambic-liefhebbers, wat door een BAV-lid goed georganiseerd was. Ook dit jaar werden de noodzakelijke verplaatsingen tussen de brouwerijen opgeluisterd door de boeiende verhalen van niemand minder dan Jef v.d. Steen, die zelf 3 rondleidingen voor zijn rekening nam. Alleen bij de 3 Fonteinen liet hij het woord aan de noch immer fanatieke Armand Debelder. Toch meende ik te zien dat het hem zwaar begint te vallen, maar dat kan ook ingegeven zijn door recente familie-omstandigheden. Voor de liefhebbers van geuze en lambic die het weer gemist hebben: over 2 jaar nieuwe kans! (Voor meer informatie over de Toer de Geuze zie bv. de site van 3 Fonteinen.)

[Foto's]

Grolsch Boekelo (Enschede)15 april 2005n.v.t.  BAV-excursie. Deze nieuwe brouwerij van Grolsch is een state-of-the-art staaltje van de modernste technieken. De typische zoetige geur van wort is vrijwel verdwenen, maar het lawaai van de verschillende bottellijnen is er nog steeds. De rondleiding duurde al met al zo'n 1,5 uur en begint (hoe kan het ook anders) met een film over de bouw van deze brouwerij. Daarna moet ook nog even de nieuwste commercial bekeken worden, maar dan kunnen we de brouwerij in. Als groep hadden we de pech dat er een semi-professionele brouwer bijzat, die een groot deel van de aandacht van de rondleider opslorpte. Deze liet zich dat welgevallen, want ja, dat is toch wel interessant om een 'collega' te mogen rondleiden. De uitleg was basic, nergens overdreven uitvoerig, maar to the point. Na de rondleiding is er in principe genoeg tijd voor de productconfrontatie, want ze maken niet meer zoveel bieren zoals wel geweest is. Bovendien zijn er een paar low-alcoholic (2,5%), dus dat tikt niet meteen zwaar aan. Prima verzorgde productconfrontatie waarbij de hartige hap niet ontbreekt. Ik ben er wel (definitief) achter dat Grolsch mijn smaak niet brouwt... [Foto's]
Mommeriete Holthone20 mei 2006€ 4  BAV-excursie. Mommeriete is een relatief jong brouwerijtje van het type alles-in-een-ruimte dat door man en vrouw gerund wordt. De brouwerij is onberispelijk en oogt modern. Om het een beetje het ouderwetse brouwerij-gevoel te geven zijn kookketel en klaringskuip bekleed met koper. Een bezoek aan dit soort brouwerijen bestaat nooit uit een rondleiding, maar uit een ontvangst in de brouwzaal, alwaar men dan gedurende de rest van het bezoek verblijft. Het hangt dan helemaal van het verhaal van de brouwmeester af of het echt een interessant bezoek wordt. Dit is bij Mommeriete prima verzorgd! Aan bod komt de geschiedenis van de brouwerij, de streek, het brouwproces en natuurlijk de bieren die gebrouwen worden. Niet minder dan 9 variëteiten maar liefst! Ik vergeef de brouwster in dit geval enig gebrek aan kennis m.b.t. de bierwereld en biergeschiedenis in het algemeen. Helaas heb ik slechts 2 bieren kunnen proeven, maar deze geven aanleiding tot nadere kennismaking met de overige. De moeite van een omweg waard.
Palm Steenhuffel (België)18 oktober 2006   BAV-excursie. Ondanks het feit dat de vereniging zich vnl. richt op Nederlandse brouwerijen, wordt er toch regelmatig over de grens gekeken voor een interessante excursiemogelijkheid. Het oog is dit keer gevallen op Palm: het voor de meeste Nederlanders bekendste speciaalbier. De ontvangst is in een mooi bezoekerscentrum, waarin ook de bar, shop en kleine informatietentoonstelling te vinden zijn. De rondleiding begint (!) met een versgetapt Palmke, onder het genot waarvan de bedrijfsfilm bekeken wordt. Deze laat nu eens niet het productieproces zien zoals bij alle andere grote brouwerijen, maar legt meer de nadruk op de geschiedenis van de brouwerij en zijn omgeving (het Brabantse land). Prima, want het productieproces komt toch altijd tijdens de rondgang door de brouwerij aan bod. Na de korte film die afgesloten werd met de laatste reclamespot (zoals ook bij Grolsch) volgt de rondleiding door de brouwerij. Met veel humor vertelt de Belgisch-Nederlandse over het productieproces, de ingrediënten en als laatste de bottellijnen. Nadat de brouwerij bekeken is, is het nog geen tijd voor de productconfrontatie: eerst wordt Palm's eigen stoeterij nog bezocht. Het is uniek dat een industriële organisatie zich zo bekommert om het streekerfgoed. De Brabantse trekpaarden worden nu ingezet in historische stoeten en hebben verder een goed leven in de uitgestrekte weilanden rond de stoeterij. Dan is het nu tijd voor de productconfrontatie. Sinds Palm geen mono-product-brouwerij meer is is de keus groter dan alleen maar Palm. Naast de eigen producten Palm, Palm Royale, Bock Pils (erg streekgebonden) bestaat de mogelijkheid het Rodenbach-gamma te keuren, met de normale Rodenbach, Grand Cru en Redbach. Helaas zijn de producten van Boon niet te proeven, aangezien Palm 'slechts' 50% van de brouwerij bezit. Omdat de reis terug ook nog een paar uur duurt, laat de tijd het niet toe om meer dan 2 bieren te proeven, maar de bezoekers die niet aan tijd gebonden zijn kunnen ze één voor één afgaan... Het enige dat ontbreekt zijn borrelhapjes, maar dat werd ruimschoots gecompenseerd door het presentje in de vorm van een collector's glas. [Foto's]
Rodenbach Roeselare (België)9 september 2007   Bezocht in het kader van Open Monumentendag in België. Dit was een uitgelezen kans op eens in het weekend de brouwerij te bezoeken die geroemd is om haar zurige roodbruine bier en beroemd vanwege haar enorme foeders die nog altijd in gebruik zijn. Helaas was het niet zo dat er een geleide rondleiding was, maar op de strategische punten was overal personeel aanwezig om vragen te beantwoorden. Het scheelt natuurlijk dat het niet de eerste brouwerij is die ik bezocht heb. Het is een mooie, moderne brouwerij met een jaar of 2 geleden geheel nieuw gebouwd bezoekerscentrum. Hier is vandaag tevens het eindpunt, waar van een gratis Rodenbach genoten kan worden. Dan typeert wellicht toch de Belgische gastvrijheid weer, i.t.t. de festiviteiten rond het 10-jarig jubileum van St. Servattumus, met torenhoge consumptieprijzen! Al met al was het gezellig druk, maar niet te. De vele metershoge foeders maken indruk, helemaal als je de ene zaal uitloopt en blijkt dat er nóg een zaal is! Zeer de moeite van de lange reis waard.
De Rijck Herzele (België)9 september 2007   Bezocht in het kader van Open Monumentendag in België. De brouwerij ligt min of meer op de route naar Rodenbach (kleine omweg), dus deze kon mooi meegepickt worden. Hier waren deze dag wél geleide rondleidingen. Helaas betekende dat ook: wachten. Lang wachten. 'Gelukkig' was er voor entertainment gezorgd in de vorm van een jodelaar (wat die met Belgisch speciaalbier te maken heeft, weet ik niet), hoewel ik vermoed dat die toch vooral was ingehuurd om de bezoekers naar het bier te doen grijpen om vooral afleiding te hebben. Enfin, na zo'n 3 kwartier wachten werd de brouwzaal volgeladen met nieuwsgierigen, waarna een kennen van de lokale bierproefvereniging (!) een goed verhaal hield over de brouwerij en het brouwproces. Is Rodenbach een mooi voorbeeld van een nette, moderne brouwerij, zo niet De Rijck: hier ontbreekt het aan broodnodig onderhoud. Dit is geheel in lijn met de 'actuele' informatie op haar website, die ook alweer van enige jaren terug dateert. Er werken dan ook maar 5 mensen. Bovendien is het pas goed een maand of 8 geleden dat er een etiketteermachine is aangeschaft. Het blijft echter een godswonder dat hier echt hele aardige bieren gemaakt (kunnen) worden. Ze voeren zelfs nog een behoorlijk gamma ook, dat varieert van een pilsener tot de verschillende Arend-bieren. Ook hier wordt er vandaag weer één gratis weggegeven.
Halve Maan Hulst15 september 2007 0114-310660 Bezocht in het kader van de BAV-najaarsbeurs. Uitstekend geregeld, de mogelijkheid de brouwerij ook vandaag te kunnen bezoeken i.p.v. op de traditionele dag vóór de ruilbeurs. De beurs verdient echter een hogere opkomst, want de locatie was ruim en goed bereikbaar. Waarschijnlijk zal het ook een stimulans zijn als de aanbieders van (ruil)materiaal ook eens gewoon tot het einde zouden blijven, i.p.v. rond het middaguur hun biezen te pakken. Hiermee zijn zij in mijn ogen mede oorzaak van een teloorgang van de beurs. Immers, de latere bezoeker komt op een half opgebroken beurs terecht. De mogelijk interessante veiling van brouwerij-artikelen is echter pas aan het einde van de beurs, zie daar het probleem dat je hebt als late bezoeker, of juist als vroege vogel. Dus heren en dames standhuurders, blijft op uw post tot het einde van de beurs!
Dan de brouwerij. De buitenkant van de brouwerij alleen al ziet er uitnodigend uit. Ik liep binnen en voor ik het wist had ik al een biertje in mijn handen om te proeven. Zonder de rest gezien te hebben of de brouwer gehoord te hebben, is dit al zonder meer 3 punten waard, mede gelet op enkele anderen die eigenlijk het glas wegzetten maar zonder vragen een vol terugkregen. Dat is nu een welkom! De brouwzaal ziet er piekfijn uit, evenals de lagerkelder. De afvullijn oogt wat gedateerd, maar goed - het is maar een kleine brouwerij. Aan ambitie ontbreekt het zeker niet en hun bieren kennende moeten ze die zeker waar kunnen maken. De brouwer heeft kennis van zaken, de historie van brouwerij en behoeft op geen punt verbeterd te worden en vertelt vol enthousiasme. Top! Misschien omdat hij zoveel te vertellen heeft praat hij misschien wat snel, maar dat zij hem vergeven. Een absolute aanrader. Tel daar het pittoreske karakter van het stadje bij op, de strategische ligging en je hebt een perfecte (mid)dagbesteding.
Hanze Bierbrouwerij Zutphen6 oktober 2007   BAV-excursie. Weer een relatief kleine brouwerij, dus het komt weer aan op de brouwer. Die ontvangt ons in de sfeervolle kelder en heeft een goed verhaal over de brouwerij en over de geschiedenis van Zutphen. Hierna vervolgt het verhaal bij de brouwinstallatie midden in het restaurant-gedeelte. Uiteraard komt ook nu weer het volledige brouwproces aan de orde. Na de brouwinstallatie geïnspecteerd te hebben is het tijd voor de productconfrontatie. Die bestaat uit een proeverij van 6 bieren van de brouwerij. Het tempo ligt voor mij te hoog, maar je wordt niet weggejaagd nadat het laatste biertje uitgeschonken is. Vergelijken is dus heel goed mogelijk en dat is wel eens leuk om zo te doen. Tot mijn spijt moet ik concluderen dat er voor mijn smaak niet veel tussenzit. Een bezoek is zeer de moeite waard: conbineer een bezoek aan de stad met bezoek aan de brouwerij en afsluitend diner hier in het restaurantgedeelde.
Liefmans en Roman Oudenaarde (België)14 november 2007   BAV-excursie. Zo af en toe gaat de vereniging 'vreemd' en in dat kader worden vandaag Liefmans en Roman aangedaan. Het is een groot contrast tussen de twee brouwerijen: de een (Liefmans) ademt een en al historie, terwijl de ander (Roman) een moderne brouwerij laat zien.
Heineken Zoeterwoude30 januari 2008   BAV 25-jaar excursie. De eerste excursie van 2008 belooft wat: op bezoek bij de grootste brouwer(ij) van Europa. De ontvangst vindt plaats in een mooi lokaal, waar bij binnenkomst meteen een biertje geserveerd wordt. Even later worden we de filmzaal ingeleid, waar we na het voorstellen van de rondleid(st)ers van de dag in het kort de geschiedenis van de brouwerij Heineken in zijn algemeen te horen krijgen. Een verhaal doorspekt met cijfers, die achterhaald zijn voordat de rondleiders enige kans hebben om ze uit het hoofd te leren... Dan is het tijd voor de bedrijfsfilm. De drie hoofdmerken pilsner (Heineken, Amstel en Brand) komen hierbij aan bod d.m.v. diverse commercials. Tevens wordt het brouwproces uit de doeken gedaan. Gezien de voliditeit van de biermarkt en het concern, is de film met productiejaar 2004 behoorlijk gedateerd. Na de film vervolgt de excursie per dubbeldeks-bus voor een tour langs de gebouwen op het 79 ha. grote terrein. Eigenlijk voegt deze rit niet echt iets toe aan de beleving van de brouwerij zelf, het geeft je hooguit het gevoel op een immens industrieel complex te zijn. De trivialiteiten die tijdens deze tour aan bod komen zijn op een enkel punt na niet interessant. Aangekomen bij het brouwhuis gaat de tour te voet verder. Alles is immens: brouwzaal, "controlroom", bottelarij en magazijn... De rondleiders bedienen zich op verschillende punten middels dvds ter aanvulling van hun verhaal. Na de technische installaties bewonderd te hebben gaan we in de bus terug naar het ontvangstcentrum, voor de productconfrontatie. Ondanks dat Zoeterwoude de pilsfabriek is, is er ook het Amstel Bock en Aflligem te verkrijgen. Overigens geldt ook hier het adagium "Drink met mate", want voor de genieter zit er niet meer in dan 2 biertjes, daarna gaat de tap onherroepelijk dicht. Het extraatje van 25 jaar BAV zit hem deze keer in het cadeau: een uniek relatiegeschenk. Voor ons verzamelaars dus koren op de molen. Als eindbeoordeling desalniettemin slechts 3 punten, gezien de rondleiders die inhoudelijk niets weten buiten hun standaard verhaaltje (bijbaantje-niveau, dit kost in mijn reviews echt punten) en korte tijd voor de productconfrontatie. Alles bij elkaar wel leuk, maar niet meer dan dat. Oh ja: fotograferen strikt verboden. Het geheim zit hem toch in het recept en niet in de technische installatie dacht ik zo. En dat recept heb ik nergens gezien, dus: volstrekt onnodige maatregel.
Bavaria Lieshout19 maart 2008   BAV 25-jaar excursie. De excursie begon precies op tijd in het Bavaria Brouwerijcafé in de buurt van de brouwerij. De excursie-/rondleidster is een enthousiaste meid, met pit én inhoud! Heineken, zo moet het dus - geen ingehuurde studentjes met de standaard van buiten geleerde verkooppraatjes, maar iemand die weet waarover ze het heeft. Helaas ook hier: fotograferen taboe! (Waarom?) Het bijzondere aan Bavaria is niet het pilsener dat ze brouwen (Bavaria-adepten zullen het hier niet met me eens zijn), maar ligt in het feit dat de brouwerij nog de beschikking heeft over een eigen mouterij. Het toefje op de verjaardagstaart van BAV zit hem in de werkelijk zeer uitgebreide rondleiding door twee mouters zelf. Ruim een uur zwerven we van de kiemvloer, via de eestvloer naar de moutsilo's. Het is bijzonder hoe fascinerend de mouter weet te vertellen over alle aspecten die een rol spelen bij het werk in de mouterij en hoe dat zijn weerslag heeft in het eindproduct. Zonder uitzondering waren alle deelnemers vol lof over dit extraatje. Hulde aan BAV, Bavaria en specifiek de mouters voor dit unieke kijkje in de keuken. En verder? Ook het 'standaard' gedeelte van de rondleiding is interessant: zo wordt het mineraalwatergebouw bezocht, waar we tevens dit zuivere mineraalwater te drinken krijgen. En waar krijg je de zgn. 'voorloop' te proeven, of het bier voordat het gelagerd gaat worden? (NB: Het bier in dit nog moutige en zelfs wat bittere stadium vind ik persoonlijk meer karakter hebben dan het eindproduct, waarbij die elementen compleet verdwenen zijn!) De oude koperen brouwzaal wordt bezocht, die opgeleukt is met 'historische' geluiden. Enigszins kitcherig aandoend is een bedrijfsfilm die op monitoren getoond wordt die in een koperen ketel bevestigd zijn. Dan wordt na een flinke wandeling de bottelarij bezocht, waar via monitoren actuele beelden van verschillende machines in close-up getoond worden. Als sluitpunt van de excursie volgt de productconfrontatie: een soort van mini-proeverij, waarbij men ook moet 'raden' in welk glas welk bier zit. Bovendien krijgen we een uniek bier te drinken, Swinckels Volmaakt, gekenmerkt door een trendy designfles, reliëfglas, ultrakorte houdbaarheid en zachtbitter, vol van smaak. Iedereen wordt bovendien uitgenodigd om zelf een pilsje te tappen (en nog één,...). Wanneer deze Bavaria Biertour buiten BAV 25-jaar om geboekt wordt, is deze al 5 punten waard en het is dat daarmee mijn rating aan het maximum zit, want door het extraatje gaat die daar eigenlijk bovenuit... Nogmaals, hulde, hulde, hulde! (Eén vraag heb ik niet kunnen stellen: wat is er met de glazen glazen voor de Biertour gebeurd dat deze nu vervangen zijn door fragiel plastic...?)
Hertog Jan Arcen14 mei 2008   BAV 25-jaar excursie. Zul je altijd zien: uitgerekend de dag dat je op bezoek gaat bij de brouwerij van je favoriete bieren, staken de buschauffeurs, waardoor toch de auto gepakt moet worden. En dat betekent onherroepelijk 'minder genieten' dan o.b.v. de bieren gewenst! Het belooft een aardige middag te worden, want Gerard v.d. Broek is de excursieleider vandaag. Ja heren bestuurders van beursgenoteerde brouwerijen, aan zo iemand kunnen jullie nou een voorbeeld aan nemen, als visitekaartje voor de brouwerij. Vol passie, humor en vakkennis voert hij ons rond en laat ons proeven van "zijn" producten. Sommigen direct vanuit de lagertanks. Je kon meerdere bieren proeven, zelfs volledige glazen indien je dat gewild zou hebben. Als sluitstuk eindigden we in de kelder, waar een paar oude flessen Grand Prestige werden ontkurkt. Dit bier heeft echt smaakevolutie, zodanig dat deze meer en meer richting port gaat met het verstrijken der tijden. En de koek is nog steeds niet op, want op het terras van de Hertog Jan Proeverij kunnen we vervolgens verder genieten van de heerlijke bieren die deze brouwer(ij) voortbrengt. De Weizener is een topper binnen de groep, maar ik ben benieuwd hoe sterk dat dit bier zich gaat handhaven door de herfst en winter heen naar het volgende seizoen. De markt wordt inmiddels overspoeld door authentieke Duitse merken die ineens in Nederland goed verkrijgbaar zijn, maar ook de Nederlandse klonen van Grolsch en nu dus ook Hertog Jan. Maar het bleef zelfs niet bij de traktatie op biergebied: de Proeverij had zelfs een compleet warm en koud buffet voor ons in petto! Daar was niet op gerekend en daarom konden niets dan lofuitingen gehoord worden op het terras, waar het nog lang gezellig bleef. Voor eenieder die nu ook enthousiast is en deze brouwerij wilt bezoeken: zeker doen, want ook zonder de extra's van het BAV-jubileum is de brouwerij een bezoek meer dan waard.
Lindeboom Neer25 juni 2008   BAV 25-jaar excursie. De ontvangst is typisch Limburgs: koffie met vlaai. Zo zien we dat graag. De rondleider vandaag opende met een heel verhaal over de (bier)markt en prijzen waarmee de brouwerij te maken heeft. Tevens werd de wens uitgesproken dit de beste van alle excursies in het kader van 25 jaar BAV te laten worden. De lat ligt inmiddels op een schier onbereikbaar niveau, getuige de succesnummers van Bavaria en Hertog Jan. Maar goed, we zijn benieuwd. Het begin is matig: een bedrijfsfilm uit de begintijd van de videoband laat ons kennis maken met de brouwerij en het brouwproces. Nu zullen die in 15 jaar weinig veranderd zijn, maar dat geldt niet voor de beeldmerken en bieren die inmiddels aangepast of helemaal nieuw zijn. Aan de andere kant: de brouwerij kent door zijn lokaal gerichte positionering in de markt weinig noodzaak tot adverteren, dus een fancy bedrijfsfilmpje is ook van ondergeschikt belang. Na de film start de rondleiding door de brouwerij, waar alle ruimten aangedaan werden. Op sommige momenten was het verhaal misschien wel te uitgebreid en had daarom de neiging wat langdradig te worden. Aardig was wel om getuige te zijn van het bijvoegen van de hop aan het kokende wort. Maar of dat nu de meerwaarde is van 25 jaar BAV t.o.v. een normale excursie waag ik te betwijfelen. In de bottelarij aangekomen blijkt maar eens hoe kleinschalig de brouwerij in wezen toch is; lang niet alle dagen wordt er afgevuld en zo ook vandaag niet. Tevens is nog handwerk noodzakelijk (voeden van de installatie met kratten leeggoed), waar de groteren dat inmiddels ook geautomatiseerd hebben. Na al dat gepraat was iedereen dorstig geworden en ze hebben het onder de grote rivieren goed begrepen: laat de mensen genieten (het elfde gebod!) en jaag ze niet op. Indien gewenst kon het volledige assortiment van zo'n 8 bieren geproefd worden, want pas na zessen ging de tap dicht. Al met al prima excursie, maar zeker niet de beste in het BAV-jubileumjaar.
Slaghmuylder Ninove, België9 augustus 2008   De brouwerij hield op 9 en 10 augustus haar open dagen. Deze brouwerij staat bekend om haar Witkap-bieren en in België ook het Slag Pils. Nu blijkt Witkap tegenwoordig een heus gamma te zijn van 3 soorten. Daar aangekomen vroeg ik of er een geleide rondleiding was, of dat het een do-it-yourself-tour betrof. Dat laatste zou het zijn. Echter, na een reeks foto's gemaakt te hebben en mijn route van beneden naar boven gemaakt te hebben, kwam ik boven een grote groep tegen met een spreker van de brouwerij. Hmmm. Daar maar bij aangesloten en zo werd het dus toch een "geleide" rondleiding. Wat niet getoond werd waren de afvulling en lagering, maar dat is niet erg. Als entertainment trad een absurdisch bandje op, maar dat is tenminste beter dan de zoveelste lokale blaaskapel. Volgens goed Belgisch gebruik gaf de brouwerij het eerste rondje weg. Omdat dat voor mij wel naar meer smaakte heb ik een assortiment voor thuis meegenomen, want de weg terug moest weer per auto afgelegd worden...
Koningshoeven Berkel-Enschot27 augustus 2008   BAV 25-jaar excursie. Het is inmiddels het derde bezoek dat ik aan deze brouwerij breng. Er is echter weer het nodige veranderd sinds mijn laatste bezoek: zo is er een compleet nieuw bezoekerscentrum verrezen, zodat de brouwerij weer beschikt over een up-to-date representatieve ontvangstruimte voor hun gasten. De overige gebouwen waren en zijn deels nog in restauratie, zodat deze er ook weer een tijdje tegenkunnen. Minder plezierig is het feit dat ook de kleurrijke broeder Samuel het aardse voor het eeuwige leven heeft verruild. Eveneens is de antieke brandweerwagen verhuisd naar een museum en dus hier niet meer te bezichtigen. Gelukkig is een zgn. biertuin toegevoegd, waar de hopranken tot vele meters in de hoogte groeien. Op de excursie valt weinig aan te merken: deze is nu een stuk beter georganiseerd, door de scheiding van mensen die wachten voor een rondleiding en degenen die deze al begonnen zijn: onder het genot van een versgetapte trappist wordt een film vertoond, die een actueel beeld geeft van niet alleen de brouwerij, maar ook het kloosterleven. Daarna volgt een rondleiding door de oude en nieuwe brouwzaal, wordt de oude bakkerij bezocht, wordt stilgestaan bij de omliggende landerijen en natuurlijk de bottelarij. De rondleiding eindigt met opnieuw een versgetapte trappist. De rondleidster was prima en van het gehaaste karakter (zie 2002) is gelukkig geen sprake meer. Helaas bood de rondleiding in het kader van 25 jaar BAV niets extra's en was dus dezelfde zoals deze door eenieder ter plaatse gedaan kan worden. Met een zeer uitgebreid terras, een kleine kaart en het assortiment La Trappe is deze brouwerij een prachtige pleisterplaats gedurende een fietstocht door de omgeving.
Heineken 's-Hertogenbosch15 oktober 2008   BAV 25-jaar excursie. Het is alweer geruime tijd geleden dat ik hier geweest ben, dus de verwachting is dat er wel het e.e.a. nieuw te zien zal zijn. Dat blijkt ook zo te zijn in de vorm van een compleet nieuw modern brouwhuis. Helaas vervalt hiermee het bezoek aan de oude brouwzaal met haar koperen ketels, toch iets waar je als brouwerij punten mee scoort bij je publiek. Alle industriëe staaltjes van techniek blijven sowieso wat verder van je af door de glazen wanden die de bezoeker overal scheiden van de 'productievloer'. Pas in de bottelarij heb je echt het idee bij het productieproces zelf betrokken te worden. De bottelarij maakt hoe dan ook indruk, met zijn vergaande automatisering en robotisering. De rondleiding wordt verzorgt door studenten, wat de kwaliteit van de rondleiding hoogstens een voldoende geeft. De bedrijfsfilm waarmee de rondleiding start is niet brouwerij(locatie)specifiek, maar geeft een algemene indruk van het Heineken-concern. Dat is een keuze en begrijpelijk met in het achterhoofd de gedachte dat er weinig bezoekers zullen zijn die ook nog Heineken Zoeterwoude en/of Brand zullen bezoeken. Voor de geïnteresseerde liefhebber jammer, want te algemeen.
Het algemene oordeel is dan ook: prima excursie voor een willekeurige bezoeker, maar zelfs het vervoer over het brouwerijterrein per Londense dubbeldekker levert niet de vierde extra credit op.
Gulpener Gulpen3 december 2008   BAV 25-jaar excursie. De laatste CBK-brouwerij die ik nog niet bezocht heb en tevens de laatste in dit excursiejaar. Traditiegetrouw is de ontvangst in het Limburgse goed verzorgd met koffie en vlaai. Het is te hopen dat de Limburgers deze traditie tot in lengte der dagen mogen voortzetten! Dan tot de kern van de zaak, een serieuze welteverstaan: de rondleiding begint met een Powerpoint-presentatie over waar Gulpener voor staat, waarbij uitgebreid ingegaan wordt op het begrip Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. Uitstekend dat de brouwerij hier de nadruk op legt, want dit is echt een punt dat de brouwerij onderscheidt van de rest van de massa, ofwel voor de marketingmensen onder ons, wat het haar 'unique selling proposition' geeft. Het bevlogen betoog geeft aan dat het echt menens is en geen holle retoriek. Al met al zijn we dan al zo'n 3 kwartier verder voor de daadwerkelijke rondwandeling door de brouwerij begint. Halverwege wordt halt gehouden voor het proeven van een ongefilterde Dort. De Dort behoort tot mijn favorite bieren, maar sommigen vonden deze toch aan de zoete kant (de gustibus non est disputandum!). Aan het einde van de rondleiding volgt nog een blindproeverij van 3 bieren uit het assortiment van maar liefst 13 Gulpener-bieren en hoewel je met logisch redeneren een eind komt, valt het niet mee als je de smaak van het assortiment niet kent. De winnaars (meeste goed) worden beloond met een mooi bierpakket. Afgesloten wordt met de reguliere productconfrontatie en naar wens kan de shop bezocht worden. Prima excursie.
Mommeriete Gramsbergen17 maart 2009  

BAV-excursie voorafgaand aan de voorjaarsbeurs. Dit is de nieuwe locatie van de brouwerij die we als BAV al eerder in Holthone hebben bezocht. Nog steeds is het brouwersechtpaar even bevlogen als destijds. Ze hebben nu hun intrek genomen in een pand aan het water en met de heerlijke voorjaarszon is het goed toeven op het terras voor de brouwerij. De brouwinstallatie is geheel mobiel gemaakt, maar de verwachting dat er spoedig wéér verhuisd zal worden is er niet. Op zich is het verhaal weer prima en dit keer gelardeerd met het wel en wee van de verhuizing. Aansluitend kan uit de collectie bieren van de brouwerij geproefd worden op het terras. Gewoon een prima bezoek.

Onder de Linden Wageningen16 mei 2009  

Bezocht in het kader van de open dag van diverse brouwerijen. Onder de Linden is zowel brouwerij als stokerij. En dan nog een stokerij van zowel jenever als whisky. Het weer was ok, dus het was aangenaam toeven op het terras van de brouwerij. Op zich was er niet echt een rondleiding, maar bestond gewoon de mogelijkheid om de brouwer vragen te stellen. Tenminste: ik had niet de indruk dat de brouwer zich toegankelijk opstelde en graag uit de doeken deed waar hij allemaal mee bezig is. Op het terras waren nog een tweetal andere brouwerijen vertegenwoordigd, zodat het geheel een beetje een mini-festival-karakter kreeg. Al met al was het niet de hele weg met het OV waard; maar goed: op naar Zevenaar voor de presentatie van de bieren van Wittenburg (helaas niet bij een brouwerij).

Graaf van Heumen Heumen6 juni 2009  

BAV-excursie. Vandaag kunnen we een unieke (voor Nederland) brouwinstallatie bekijken: volledig van glas! Op het landgoed waar eerder ook al brouwerij De Raaf gevestigd was, is er nu een geheel nieuwe brouwerij met proeflokaal verrezen. Een mooi, sfeervol pand. De brouwer is ambitieus en heeft een prima verhaal. Er is echt sprake van een rondleiding, want naast het verhaal bij de brouwinstallatie kunnen we nog een kijkje nemen bij de vergisting in de kelder. De rondleiding wordt zoals gebruikelijk met een productconfrontatie afgesloten. Helaas worden de bieren veel te koud geserveerd, wat een onbegrijpelijke misser is voor een brouwerij. Daarbij komt dat ze mij helaas ook geen van allen echt kunnen bekoren, maar dat is een kwestie van persoonlijke voorkeur. Over het geheel genomen toch een voldoende.

De Prael Amsterdam6 maart 2010  

BAV-excursie. Zoek je nog een excuus voor wat je op de Wallen deed? Dan kun je gewoon zeggen dat je daar een brouwerij bezocht: De Prael. Er was blijkbaar wat misgegaan in de afstemming van de excursie, want er was eigenlijk niemand om de rondleiding te verzorgen. Daarom werd een van de medewerkers voor de leeuwen gegooid. Gezien de achtergrond van de medewerkers van De Prael: respect dat hij dat aandurfde! Evengoed leidde het tot de korste rondleiding die we ooit gehad hebben, binnen 10 minuten waren we de brouwerij rond. De grootte van de brouwerij is echter behoorlijk, zeker voor een pand in de binnenstad. En omdat de brouwerij er goed een jaar zit is het een moderne installatie. Gelukkig hadden ze voor het tweede gedeelte wel op ons gerekend: de productconfrontatie in een ander pand dat nu nog dienst doet als proeflokaal, totdat het aanpalende proeflokaal afgebouwd is. In kleine glaasjes konden we genieten van een stuk of vijf bieren. Het sluitstuk was het zelf tappen van een zware klapper. Omdat verder bezoek aan de wallen na al die bieren verder geen zin meer had, toog een groot gedeelte van het gezelschap nog naar The Beer Temple, waar het voor de moeilijke opgaaf kwam te staan een keuze te maken uit de schier eindeloze collectie bieren. Gelukkig kun je er een groot aantal afstrepen als je je laat leiden door de inhoud van je portamonnaie. Omdat we bij De Prael snel klaar waren viel het nog mee qua tijd, zodat ook het Arendsnest nog aangedaan werd voor een verdere proeverij van wat Nederland op biergebied tegenwoordig te bieden heeft. Ondanks de geboden 'oplossing' voor de rondleiding mag dat natuurlijk niet voorkomen, zeker als het bezoek een week ervoren nog doorgesproken is. Jsmmer.

Burg Bieren Ermelo16 april 2010  

BAV-excursie voorafgaand aan de voorjaarsbeurs. Laat het praten maar aan Jan over! Kijk en dat is nu zo leuk aan het bezoeken van een kleine brouwerij: vaak tref je er een markante brouwer die met passie over het wel en wee van het bestieren van een brouwerij kan verhalen. In dit geval bv. hoe eigenhandig de kelder is uitgegraven van het pand waar nu een brouwerij in is gevestigd. Een hele nette brouwerij overigens. Het verhaal is gewoon in orde, waarin alle facetten voorbijkomen die je mag verwachten. Naderhand wordt er middels een proeverij van 3 bieren kennisgemaakt met de produten uit de brouwerij in een sfeervol café-restaurant. Een bezoek aan de bij de brouwerij behorende (of is het andersom?) bierwinkel leidde bij velen tot een grote hoeveelheid aankopen.

Du Bocq Purnode (B) en Het Anker Mechelen (B)27 oktober 2010  

Buitenland-excursie BAV. Bij Du Bocq worden we herinnerd aan de bouwstijl die België zo kenmerkt: als het pand te klein wordt, bouwen we er gewoon een stuk aan. De voorgevel is echter prachtig en binnen in de brouwerij herinnert een prachtige natuurstenen muur eraan hoe groot (klein?) de brouwerij ooit was. Er worden diverse, 'awardwinning' bieren gebrouwen. Het is wederom een genoegen dat een jongedame de rondleiding verzorgt. Dat is op zich al aardig, maar inhoudelijk was het ook ok. Helaas was er niet al te veel activiteit, maar dat hebben we al tientallen keren gezien dus dat doet verder geen afbreuk aan de rondleiding. Achteraf is het genieten van een of twee van de bieren in een sfeervol proeflokaal; tijd voor meer was er niet, want er stond nog een brouwerij op het programma. Maar niet nadat de halve shop was leeggekocht.

De tweede brouwerij was het Anker in Mechelen, bekend van de Gouden Carolus-bieren. De rondleiding werd verzorgd door twee heren die als cabaratier (maar dan wél leuk) niet zouden misstaan. De humor leidde er niet toe dat de inhoud van het verhaal eronder leed, integendeel: dat was dik in orde! Het charmante aan Het Anker is dat het een oude brouwerij is tegen het centrum aan, met alle beperkingen (qua uitbreidingsmogelijkheden) van dien. Op het dak kan nog altijd het koelschip bewonderd worden, waarvan de grootte menig achtertuin-zwembad overtreft. Opmerkelijk was dat vandaag de Tripel Karmeliet van brouwerij Bosteels werd afgevuld bij Het Anker. Na de rondleiding was er een productconfrontatie van 3 bieren in een mooi, maar ietwat steriel, modern proeflokaal. Van de smaak van de Carolus-bieren moet je houden. Al met al een prima excursiedag!

Jopen Haarlem9 maart 2011  

BAV-excursie. Een excursie waar door vele bierenthousiastelingen reikhalzend naar is uitgekeken. Hoe lang heeft het wel niet geduurd voordat de openingsdatum is vastgesteld, waarna die weer is verschoven en dan toch eindelijk ergens begin november 2010 definitef werd? En zo trok de grootste groep excursiegangers uit de geschiedenis van BAV naar de Jopenkerk in Haarlem. Voor degenen die denken dat de adoratie van het bier toch niet zover kan gaan om over een 'kerk' i.p.v. een 'brouwerij' te spreken: de brouwerij is gevestigd in een kerkgebouw van om en nabij de 100 jaar oud. Met de vestiging van de brouwerij is dit pand van de slopershamer gered. En terecht als je ziet wat ervan gemaakt is: een brouwerij met sfeervol café met zo'n 8 Jopenbieren op tap en restaurant. De glas-in-loodramen zijn gerestaureerd en op een mooie dag als vandaag leidt dat tot prachtig licht in het pand. Aanrader om te bezoeken... Maar niet voor de rondleiding: die was hooguit matig en het pand onwaardig. Goed, de (korte) bedrijfsfilm was prima in orde en de proeverij van 3 bieren ook ok, maar een echt verhaal werd er niet verteld, i.v.m. het ontbreken van de brouwer. Aswoensdag of niet, een groep bierliefhebbers dien je gewoon te ontvangen. Daarnast kwam het over dat we als bij de gratie Gods vanuit het restaurant-gedeelte op de verdiepingsvloer een blik mochten werpen op de brouwinstallatie: tijdens het diner zijn kijkers ongewenst! Gelukkig mochten we ook daadwerkelijk tussen de ketels een kijkje nemen en de gastheer met vragen bestoken indien nodig. Laten we het erop houden dat dit kleine aanloopperikelen zijn en dat als we terugkomen een maximumscore kunnen toekennen aan de excursie, want nu krijgt eigenlijk alleen de entourage punten en niet de inhoud. Eingelijk is 2,5 glas de maximum-score, maar halve punten heb ik niet tot mijn beschikking. Daarom een half punt als voorschot op het potentieel dat uit een excursie te halen valt.

Hettinga Zwolle28 mei 2011€ 5,50 

BAV-excursie. De interesse voor deze excursie was ronduit uitermate teleurstellend. Wellicht omdat men denkt: garagebox op een anoniem industrieterrein als brouwerij, niet interessant. Dat is dan meestal buiten de brouwer om gerekend, die in zo'n geval veel kan toevoegen. Zo ook dit keer. De passie voor het brouwersvak straalt ervan af. Wellicht mede door het selecte gezelschap werd het een middag met een boeiend biergesprek, onder het genot van een proeverij van 4 bieren van de brouwerij.

De Keijzer/N.A. Bosch Maastricht18 juni 2011€ 9,- 

BAV-excursie. Vandaag bestond de mogelijkheid eens een andere museumbrouwerij te bezoeken. De brouwerij is in de staat van ongeveer een eeuw geleden. Bier wordt hier niet gebrouwen, maar er worden wel naar recepten van de oorspronkelijke brouwerij elders bieren voor hun gebrouwen, die dan ter plaatse in het sfeervolle proeflokaal gedronken kunnen worden. De gids vertelt boeiend, zodat het geen gortdroog geschiedenisverhaaltje wordt. Aanrader om eens een keer een bezoekje te brengen (reserveren via VVV).

De Maar Jabeek1 oktober 2011€ 10,- 

BAV-excursie. Weer een kleine brouwerij, met toch ook weer een wat magere opkomst. Maar ja, de spoorwegen waren net als de vorige excursie in het zuiden des lands wéér aan het werk én het was zo'n mooi weer als we 3 maanden niet gehad hadden. Maar dan is het goed toeven op het terras van De Maar! We krijgen een Powerpoint-presentatie voorgeschoteld, waarbij de brouwer het verhaal op een leuke en interessante manier brengt. 2 keer wordt het verhaal onderbroken om een bier te serveren, maar dat is helemaal niet erg natuurlijk. We komen wat meer te weten over de algemene biergeschiedenis, het hoe en waarom van de brouwerij en een kijkje in de lokale ontwikkelingen van brouwerijen. De presentatie wordt vervolgens afgesloten met een bezoek aan de brouwerij zelf. Het laatste bier wordt op het terras genuttigd. Omdat de brouwer 'de fout' had gemaakt alvast kond te doen van een nieuw bier, 'moest' dat natuurlijk ook nog geproefd worden. Dat werd zeer sportief opgevat en zo hadden we een mooie primeur. Naar mijn mening het lekkerste bier van de dag met een duidelijk afwijkend karakter dan de andere 3. Met dit bier heeft iedere dorpskern van de gemeente waar Jabeek deel van uit maakt, nu haar eigen bier.

Maallust Veenhuizen25 maart 2012€ 6,50 

BAV-excursie. De aanleiding was de uitreiking van de plaquette 'Winnaar mooiste bieretiket 2011', waaromheen de excursie georganiseerd werd. Een aardige opkomst van bierliefhebbers, die de moeite hadden genomen naar de diepe Drentse binnenlanden af te reizen. Alleszins de moeite waard. De nog maar korte geschiedenis wordt met humor vertelt, waarbij ook de historie van de streek niet vergeten wordt. De brouwerij heeft een behoorlijke omvang en mooie brouwinstallatie, die werkelijk van alle kanten te bewonderen is. Op de 1e verdieping is een werkelijk schitterende, enorme ronde tafel gecreëerd waaraan we enkele proefglaasjes kregen tijdens de verhalen bij de uitreiking van de plaquette én de achtergrond van datzelfde etiket, door de ontwerpers zelf. Heel leuke toevoeging.
Na de 'plichtplegingen' kon er van de bieren verder genoten worden in het sfeervolle proeflokaal. Gewoon een degelijke excursie.

Breugems Zaandam20 oktober 2012€ 12,50 

BAV-excursie. Omdat er geen bestuurscapaciteit is om excursies te organiseren, heeft het na de leuke excursie naar Maallust even geduurd voor we weer - als vereniging - bij een brouwerij op bezoek gingen. Gelukkig vond Aad wél de tijd om dit te organiseren. Op 20 oktober stond Brouwerij Breugems op het programma. Zo'n 30 leden togen naar Zaandam, waar we door Patrick Breugem ontvangen werden. Hoewel het verhaal en de proeverij pas later zouden volgen, konden velen de verleidingen van het Breugems bier voor aanvang al niet weerstaan. Het was dan ook goed toeven op het terras.
Ietsje later begonnen we dan met het officiŽle gedeelte. Patrick begon zijn verhaal dat hij niet al te veel zou uitweiden over de ontstaansgeschiedenis van de brouwerij. In zijn geval is dat toch wel interessant en je krijgt daardoor eens te meer waardering voor wat hij inmiddels voor elkaar heeft gekregen. Een schoolvoorbeeld van "waar een wil is, is een weg". Het mooie is dat zijn brouwerij nu integratiemogelijkheden biedt aan mensen in een vergelijkbare situatie.
Terug naar het bier. Na het introductiepraatje werd de groep in tweeŽn verdeeld om na elkaar de brouwerij te kunnen bekijken. Terwijl groep 1 met een proefglaasje de brouwerij bekijkt, wordt het wachten voor groep 2 eveneens met een proefglaasje veraangenaamd.
De brouwerij bevindt zich in de kelder en is overzichtelijk opgesteld. De installatie is afkomstig van het Oostenrijkse Fleck's Brauhaus Technik. We krijgen uitleg over de verschillende mouten en in welke biertypen deze gebruikt worden. Ook de hoppallets maken een rondje langs de neuzen, maar velen kunnen nog steeds niet aan de geur ervan wennen. En ook nu horen we weer dat bier brouwen vooral een kwestie is van schoonmaken. En dat is te zien, want de brouwerij staat er keurig bij. We krijgen rechtstreeks uit de lagertank een stout te proeven (en dat was maar goed ook, want de glaasjes waren alweer leeg) en bekijken daarna de vergisting en lagering.
Weer terug boven aangekomen krijgen we nog twee proefglaasjes aangeboden, die samen met de blokjes kaas goed smaakten.

[Foto's]

Home Top Bezoek bierfestivals